2025 жылғы 31 желтоқсанда Вьетнам Социалистік Республикасы 1961 жылғы 5 қазанда қабылданған, шетелдік ресми құжаттарды заңдастыру талаптарын жоятын Гаага конвенциясына, сондай-ақ Апостиль туралы конвенция ретінде белгілі құжатқа қосылды. Бұл туралы Халықаралық жеке құқық жөніндегі Гаага конференциясының ресми порталы хабарлады.
Апостиль не үшін қажет
Алғашқы мемлекеттік құжаттар пайда болған сәттен бастап адамзат оларды шығарылған елдің шегінен тыс пайдалану айтарлықтай қиын екеніне тап болды. Шетелдік билік органдары саяси себептермен немесе олардың түпнұсқалығын тексеру мүмкін болмағандықтан, шетелде берілген құжаттарды қабылдамауы мүмкін. Бұл мәселе ішінара мөрлерді пайдалану, халықаралық шарттардың болуы және шетелдегі өкілдіктер арқылы шешіліп отырды.
Белгілі бір кезеңде ұлттық құжаттарды шетелде қолдануға байланысты қиындықтарға әмбебап шешім ретінде консулдық заңдастыру қалыптасты. Бұл - құжатты алдымен оны берген елдің Сыртқы істер министрлігінде немесе басқа уәкілетті органда, содан кейін қабылдаушы мемлекеттің елшілігіндегі консулдықта немесе консулдық бөлімде куәландыруды көздейтін күрделі, көпсатылы рәсім.
Көбінесе құжатты алдын ала сертификаттау қажет, ал ұлттық деңгейде куәландырылғаннан кейін оның ресми аудармасын жасау талап етіледі. Осылайша, консулдық заңдастыру үшін кемінде екі-үш мекемеге бару, бірнеше рет алымдар төлеу және құжаттың өзін аудару қажет болады (кейбір жағдайларда - екі рет). Бұл ұзақ, қымбат әрі күрделі.
Процесті жеңілдету мақсатында 1961 жылы шетелдік ресми құжаттарды заңдастыру талаптарын жоятын Гаага конвенциясы қабылданды. Осы халықаралық актіге сәйкес, Конвенцияға қатысушы елдердің бірінде берілген құжатты қалған барлық қатысушы елдердің аумағында пайдалану үшін апостиль қою жеткілікті.
Апостиль - құжаттың заңдылығын растау туралы мәліметтерді стандартталған халықаралық нысанда ресімдеу формасы, ол осындай заңдастыруды мойындайтын мемлекеттер мен елдердің аумағында ұсынуға арналған. Әдетте ол арнайы мөр немесе сертификат түрінде болады. Алайда соңғы жылдары электрондық апостиль (e-Apostille) де кең таралуда - бұл виртуалды түрде шығарылған құжаттардың түпнұсқалығын растайтын арнайы цифрлық белгі.
Егер қандай да бір мемлекет белгілі бір елден берілген апостильдерді қабылдағысы келмесе, ол сол елдің Конвенцияға қатысуына қарсылық білдіре алады немесе арнайы мәлімдеме жасай алады. Мұндай жағдайда аталған мемлекеттер арасында апостиль қою қолданылмайды.
Апостиль қою консулдық заңдастыруға қарағанда әлдеқайда ыңғайлы. Алайда әртүрлі саяси-құқықтық себептерге байланысты көптеген мемлекеттер, соның ішінде ірі елдер де, ұзақ уақыт бойы Гаага конвенциясына қосылмай келді. Дегенмен соңғы жылдары әлемде апостиль қоюдың нағыз серпіні байқалуда.
Schmidt&Schmidt бұған дейін хабарлағандай, 2019 жылы Конвенция Кооперативтік Гайана Республикасы мен Филиппиндер үшін, 2020 жылы - Палау мен Ямайка үшін, 2022 жылы - Индонезия мен Сауд Арабиясы үшін, 2023 жылы - Сенегал, Пәкістан және Қытай үшін, 2024 жылы - Руанда мен Канада үшін, ал 2025 жылы - Бангладеш үшін күшіне енді. Алжир Конвенцияға қосылды, ал Таиланд қосылуға дайындалуда.
Индонезия сондай-ақ апостиль қоюды ілгерілетудің өзіндік «амбассадоры» болды. Ел билігі Конвенцияға әлі қосылмаған мемлекеттерді оған белсенді түрде қосылуға үгіттеп келеді.
Вьетнам Апостиль туралы конвенцияға қалай қосылды
1961 жылғы Конвенцияға ұзақ уақыт бойы қосылмаған елдердің бірі - Вьетнам болды. Экономикалық өсімнің жоғары қарқынына қарамастан (Вьетнам сатып алу қабілетінің паритеті бойынша ЖІӨ көлемі жөнінен әлемде 25-орында) және шетелдік инвестицияларды тарту деңгейі бойынша (22-орын), ел қолайсыз консулдық заңдастыру рәсімін қолданды.
Алайда соңғы уақытта бұл заңдастыру тетігі экономикалық дамуға «тежегішке» айналды. 2025 жылы Вьетнам билігі бірқатар әкімшілік рәсімдер бойынша инвесторлар үшін шетелдік құжаттарды заңдастыру талабын тіпті алып тастады. Дегенмен мәселе түбегейлі шешімді қажет етті.
Нәтижесінде 2025 жылғы 31 желтоқсанда Вьетнам Социалистік Республикасы Апостиль туралы конвенцияға қосылу жөніндегі құжатты депозитарийге тапсырды. Депозитарий ретінде Нидерланд Корольдігінің Сыртқы істер министрлігі әрекет етеді. Вьетнамның қосылуына байланысты Конвенцияға қатысушы басқа мемлекеттер тарапынан әзірге қарсылықтар түскен жоқ, алайда оларда бұл үшін алты айлық мерзім бар.
Қазіргі таңда 1961 жылғы Конвенцияға 129 мемлекет қатысады. Вьетнам үшін ол 2026 жылғы 11 қыркүйекте күшіне енеді. Осы күнге дейін Вьетнамда шетелдік құжаттарды, жекелеген жағдайларды қоспағанда, тек консулдық заңдастырудан кейін ғана пайдалануға болады.
Вьетнамда құжаттарға апостиль қою жөніндегі уәкілетті орган ретінде Сыртқы істер министрлігі белгіленді, атап айтқанда: Ханой қаласындағы СІМ штаб-пәтерінің құрамына кіретін Консулдық департамент және Хошимин қаласының Сыртқы байланыстар департаменті.
Сарапшылардың бағалауынша, апостиль қоюды енгізу Вьетнамдағы әкімшілік рәсімдерді жеңілдетеді, инвестициялық ахуалға оң әсер етеді және халықаралық көші-қон үдерістеріне қатысушылардың өмірін анағұрлым қолайлы етеді.
Апостиль туралы конвенцияға қосылу партия мен үкіметтің әкімшілік реформаны ілгерілету, цифрлық трансформация және халықаралық интеграция саясатына сәйкес келеді. Бұл Вьетнамда шетелдік мемлекеттік құжаттарды пайдалану рәсімдерінің айтарлықтай өзгеруіне әкеледі деп күтілуде, соның нәтижесінде Вьетнамның халықаралық құқықтық қатынастардағы орны, беделі мен абыройы артып, халықаралық ұйымдардың ұсынымдары орындалып, іскерлік ортаның көрсеткіштері жақсарып, ұлттық бәсекеге қабілеттілік пен сыртқы ресурстарды тарту деңгейі жоғарылайды
— делінген Вьетнам Әділет министрлігінің ресми мәлімдемесінде.
Ведомствода уәкілетті қызметтер Вьетнамда апостиль қоюды жүзеге асыру үшін қажетті нормативтік база мен инфрақұрылымды әзірлеуді бастап кеткенін атап өтті.
Апостиль деген не?
Бейнемізде біз апостильдің не екенін, оның не үшін қажет екенін, оны қалай және қай жерде рәсімдеуге болатынын, сондай-ақ құжаттарды апостильдеу тарихын айтып береміз.
Егер сізге шетелдік мемлекетте берілген құжатқа апостиль қою қажет болса, Schmidt & Schmidt компаниясына хабарласыңыз.
Біз әлемнің 100-ден астам елінде апостиль қою қызметтерін ұсынамыз.
Біз қалай көмектесе аламыз?
Шетелде қолдануға арналған құжаттарды апостильдеу және заңдастыру мәселелері бойынша сізге көмектесуге әрқашан дайынбыз.
Сіз әрдайым Schmidt & Schmidt компаниясына жүгіне аласыз - біз әртүрлі құжаттарды заңдастыру бойынша мол тәжірибеге иеміз және осы салада барлық қажетті қызметтерді көрсетеміз, соның ішінде нотариалдық көшірмелерді алу, аударма жасау, қажетті сенімхаттарды дайындау, мемлекеттік органдар мен шетелдік мемлекеттердің консулдықтарында құжаттарды заңдастыру, сондай-ақ дайын құжаттарды әлемнің көптеген елдеріне жеткізу қызметтері бар.
Заңдастыру және апостиль қою рәсімі туралы толығырақ ақпаратты біздің сайттан оқи аласыз.
