Түркияда құжаттарға апостиль қою және консулдық заңдастыру

Schmidt & Schmidt компаниясы Түркия аумағында берілген құжаттарды заңдастыру — апостиль қою қызметтерін ұсынады.

Түркия Республикасы 1961 жылғы 5 қазанда қабылданған, құжаттарды апостиль қою арқылы жеңілдетілген тәртіппен заңдастыру рәсімін енгізген Гаага конвенциясының қатысушысы болып табылады. Түркия бұл конвенцияны 1985 жылғы 31 шілдеде ратификациялады, ал сол жылдың 29 қыркүйегінде Гаага конвенциясы ел аумағында күшіне енді.

Түркияда әкімшілік, сот және нотариалдық құжаттарға апостиль қоюға болады.

Түркияда берілген, апостиль арқылы заңдастырылған және нотариус куәландырған аудармасы бар құжаттар Қазақстан аумағында заңды күшке ие болады. Апостиль Түркия Республикасының мемлекеттік органдары берген, түрік тілінде ресімделген құжаттарға қойылады.

Түркияда құжаттарды заңдастыру процесі уәкілетті лауазымды тұлғаның құжаттың түпнұсқалығын тексеруін қамтиды. Осы рәсімнен кейін құжатқа арнайы мөр — апостиль қойылады. Әдетте апостиль құжаттың артқы бетіне немесе жеке параққа қойылып, кейін құжат тігіліп бекітіледі.

Түркия Республикасындағы апостиль — қабырғасының ұзындығы кемінде 9 сантиметр болатын төртбұрышты мөр. Ол түрік тілінде ресімделеді және міндетті түрде «Apostille» деген тақырыпты, сондай-ақ француз тілінде 1961 жылғы Гаага конвенциясына сілтемені (Convention de La Haye du 5 octobre 1961) қамтиды. Мөрдің мазмұны Гаага конвенциясымен белгіленген.

Түркияда апостиль қоюға уәкілетті органдар

Түркияда апостиль беруге жауапты негізгі органдар — уезд әкімі (Kaymakam) немесе губернатор (Valilik), сондай-ақ Құқықтық мәселелер жөніндегі комитеттің директоры немесе осы комитеттің жергілікті президиумы болып табылады.

Егер құжаттар провинцияда беріліп, әкімшілік сипатта болса, жауапкершілік губернатор мен округтің бас лауазымды өкіліне жүктеледі. Қалаларда бұл функцияны округтің бас лауазымды өкілі атқарады. Ал сот құжаттарымен жұмыс істеу кезінде уәкілетті орган болып сот комиссияларының президиумдары саналады.

Түркияда апостиль арқылы куәландырылуы мүмкін құжаттар:

• Азаматтық хал актілері (туу, қайтыс болу, некеге тұру және некені бұзу туралы куәліктер)
• Мемлекеттік және мемлекет мойындаған білім беру мекемелерінің білім туралы құжаттары: мектеп аттестаттары, жоғары білім туралы дипломдар, пәндер мен бағалары көрсетілген қосымшалар, оқуға қабылдау туралы анықтамалар, мектептер мен университеттердің қосымша анықтамалары, сондай-ақ сертификаттар
• Сауда тізілімінен алынған үзінділер
• Сот шешімдері
• Нотариалдық куәландырылған құжат көшірмелері
• Нотариалдық куәландырылған аудармалар
• Өзге де нотариалдық құжаттар (сенімхаттар, өсиеттер, өтініштер)
• Мемлекеттік тіркеу органымен куәландырылған коммерциялық құжаттар (жарғылар, тіркеу туралы куәліктер, салықтық тіркеу құжаттары және т.б.)

Кедендік, дипломатиялық, консулдық, коммерциялық құжаттар, төлқұжаттар және жеке басын куәландыратын өзге де құжаттар апостиль қоюға жатпайды.

Апостильдің қолданылу мерзімі шектелмеген, алайда құжаттардың өздерінің қолданылу мерзіміне шектеулер қойылуы мүмкін.

Құжаттарды куәландырудан босату жағдайлары:

• 08.09.1976 жылғы халықаралық азаматтық хал актілері туралы конвенцияға сәйкес көптілді үзінділер берілетін халықаралық құжаттар, яғни туу, некеге тұру және қайтыс болу куәліктері
• 05.09.1980 жылғы халықаралық некеге қабілеттілік куәліктері туралы конвенцияға сәйкес берілетін халықаралық куәліктер
• Түркия дипломатиялық немесе консулдық өкілдіктерінің құжаттары

Шетелде пайдалану үшін Түркиядан берілген білім беру құжаттарын заңдастыру

Түркияда берілген мектеп аттестаттары, университет дипломдары, академиялық жазбалардың үзінділері, қабылдау анықтамалары және басқа да мектеп немесе университет сертификаттары сияқты білім беру құжаттарын шетелде мойындау және заңды түрде пайдалану үшін апостиль арқылы заңдастыру рәсімінен өту қажет.

Дипломдар мен ұқсас білім беру құжаттарын Түркияда аутентификациялау үшін әдетте өтініш берушілер Сыртқы істер министрлігіне жүгінеді.

Тіпті егер мақсаттағы ел Гаага конвенциясының қатысушысы болса да, кей жағдайларда білім беру құжаттарын заңдастыру талап етілуі мүмкін. Мұндай жағдайда аутентификация міндетті болады. Құжаттарды тапсыру алдында мақсаттағы елдегі тиісті агенттікпен кеңесу немесе кәсіби көмек алу ұсынылады.

Бұл тәсіл білім беру құжаттарының халықаралық деңгейде заңды күшке ие болуын қамтамасыз етеді, оларды әртүрлі елдерде тануға және пайдалануға мүмкіндік береді. Әдетте жалпы рәсімдер осындай болса да, нақты талаптар әртүрлі болуы мүмкін, сондықтан нақты қадамдарды тиісті органдардан анықтау ұсынылады.

Диплом немесе ÖSYM құжаты үшін апостиль

Бұл рәсім үшін құжаттың түпнұсқасы қажет. Құжат түпнұсқасы присяждық аудармашы арқылы аударылады. Содан кейін аударма нотариус арқылы куәландырылады. Содан кейін тиісті органда апостиль қойылады. Бұл рәсімге уәкілетті органдар — провинцияларда губернаторлар (Valilik) және округтерде уезд әкімі (Kaymakamlık).

Құжаттарға қойылатын талаптар

Апостиль тек құжаттың түпнұсқасына қойылуы мүмкін. Құжат жақсы жағдайда болуы, барлық мөрлер мен қолтаңбалар анық және оқылатын болуы тиіс. Сонымен қатар, құжатта басқа адамдардың белгісі немесе жазуы болмауы қажет.

Түркияда кейбір құжаттарға электрондық апостиль де беріледі. Қазіргі уақытта электрондық апостиль тек қылмыстық жазасыздық анықтамаларына және сот шешімдеріне беріледі. Электрондық апостильді Түркия Әділет және Ішкі істер министрліктері PTT арқылы электрондық түрде береді. Өтініш беруші осы құжаттарға әлемнің кез келген нүктесінен қол жеткізе алады. Құжат пайдаланылатын елде апостиль куәландыру талаптарын ескеру қажет. Электрондық апостильдің жарамдылығы туралы сұрақтарды тиісті шетелдік органдардан анықтау ұсынылады.

Әдетте құжаттарды куәландыру 5-тен 14 күнге дейін созылады.

Түркиядан консулдық заңдастыру

Шетелдік орган берген ресми құжат турік немесе басқа тілге Түркиядағы тіркелген аудармашы арқылы аударылады. Осы аударма негізінде шетелдегі Түркия консулдығында консулдық заңдастыру жүргізіледі. Консулдық заңдастыру мөр мен қолтаңбаның түпнұсқалығын растайды, бірақ құжат мазмұнын куәландырмайды.

Заңдастыру үшін қажетті құжаттар:

• Тұлғаны куәландыратын құжат (паспорт немесе шетелдіктер үшін көк карта)
• Құжаттың түпнұсқасы