Schmidt & Schmidt компаниясы Чехия Республикасының аумағында берілген құжаттарды апостиль арқылы заңдастыру қызметтерін ұсынады.
Чехия 1961 жылғы 5 қазан Гаага конвенциясының қатысушысы болып табылады, бұл құжаттарды апостиль арқылы жеңілдетілген тәртіппен заңдастыруға мүмкіндік береді. Чехия Гаага конвенциясына 1998 жылғы 23 маусымда қосылды, ал 1999 жылғы 16 наурызда конвенция күшіне енді.
Чехияда берілген құжаттар апостильмен расталып, нотариуспен куәландырылған аудармасы болған жағдайда Қазақстанда заңды күшке ие болады.
Чехияда құжат түріне байланысты апостиль қоюға құзыретті бірнеше орган бар.
Сот құжаттары: үкімдер, сот шешімдері, сондай-ақ өсиеттер Чехия Әділет министрлігінде апостильмен расталады.
Туу, неке немесе қайтыс болу туралы куәліктер, білім туралы құжаттар сияқты соттан тыс құжаттарға апостильді Чехия Сыртқы істер министрлігі қояды.
Егер құжат шетел тілінде жасалса, оған сот аудармашысы орындаған чех тіліне аударма қоса берілуі тиіс. Сонымен қатар, чех нотариусы куәландырған құжат көшірмелері, сондай-ақ Чехияның Сауда-өнеркәсіп палатасы куәландырған шарттар мен коммерциялық құжаттар, шоттар апостиль қоюға жатады.
Чехияда құжаттарды заңдастыру процесі құжаттың шығу тегін тексеруді және ондағы қол, мөр немесе штамптың уәкілетті тұлғалармен қойылғанын растауды қамтиды. Осы рәсімнен кейін құжатқа арнайы мөр – апостиль қойылады. Әдетте апостиль құжаттың артқы бетіне қойылады.
Чехиядағы апостиль – чех және ағылшын тілдерінде жасалған, қыры кемінде 9 сантиметр болатын төртбұрышты мөр. Ол «Apostille» міндетті тақырыбын және 1961 жылғы Гаага конвенциясына француз тіліндегі сілтемені (Convention de La Haye du 5 octobre 1961) қамтиды. Мөрде құжаттың тіркеу нөмірі, берілген күні, мөр қойған лауазымды тұлғаның қолы мен мөрі көрсетіледі.
Чехияда апостиль қоюға болатын құжаттар
- Чехияның сауда реестрінен үзінділер
- Нотариус берген немесе куәландырған құжаттар
- Чехия соттары берген құжаттар: үкімдер мен сот шешімдері
- Сот аудармашысы орындаған құжат аудармалары
- Чехияның мемлекеттік органдары берген ресми құжаттар
- Білім туралы құжаттар: аттестаттар, сертификаттар және дипломдар
- Сенімхаттар, өсиеттер, сыйға тарту туралы құжаттар
- Нотариус куәландырған құжат көшірмелері
- Мемлекеттік үлгідегі өзге де құжаттар
Апостиль қоюға жатпайтын құжаттар
- Коммерциялық келісімшарттар
- Шоттар мен инвойстер
- Кедендік, дипломатиялық, консулдық құжаттар
- Паспорта
Чехиядан берілген құжаттарды консулдық заңдастыру
Егер құжат Гаага конвенциясын мойындамайтын елде, мысалы Қытайда, БАӘ-де немесе тізімге кірмейтін басқа елдерде қолданылатын болса, онда мұндай құжат консулдық заңдастыруға жатады. Апостильді қабылдайтын және қолданатын елдердің толық тізімін осы жерден көруге болады.
Консулдық заңдастыру апостильмен куәландыруға қарағанда ұзақ әрі шығынды рәсім болып табылады. Процесс барысында құжат алдымен Чехияның Сыртқы істер министрлігінде, кейін Чехия аумағындағы тағайындалған елдің консулдығында куәландырылады. Көп жағдайда құжатты тағайындалған елдің мемлекеттік тіліне сертификатталған аудармашы арқылы аудару талап етіледі.
Құжат тек консулдық белгі қойылған елдің аумағында ғана заңды күшке ие болады және басқа елдерде қолданылмайды.
Апостильден айырмашылығы, консулдық заңдастыру тек мемлекеттік үлгідегі және нотариалды құжаттарға ғана емес, сондай-ақ сыртқы сауда палатасында куәландырылған жағдайда коммерциялық құжаттарға да қолданылуы мүмкін.
Маңызды ерекшелік: чех құжаттарын БАӘ үшін заңдастыру екі кезеңде жүзеге асырылады. Бірінші кезең – құжатты араб тіліне присяжный аудармашы арқылы аудару және Чехия Сыртқы істер министрлігінде куәландыру. Екінші кезең – құжатты БАӘ аумағында БАӘ Сыртқы істер министрлігінде куәландыру. Бұл Прагадағы БАӘ елшілігінің консулдық бөлімі жабылуына байланысты. Аталған кезеңді құжат иесі өз бетінше орындайды.
Консулдық заңдастырудың қолданылу мерзімі, әдетте, шектелмейді, алайда құжаттардың өз әрекет ету мерзіміне шектеулер қойылуы мүмкін.
Апостиль мен консулдық заңдастыру арасындағы айырмашылықтар
Апостиль мен консулдық заңдастырудың ортақ белгісі – олар ресми құжаттың басқа елдің мекемелерінде қолданылуы үшін шынайылығын растайды. Алайда олардың арасында елеулі айырмашылықтар бар.
| Апостиль | Консулдық заңдастыру | |
|---|---|---|
| Шындық | Тек Гаага конвенциясына қатысушы елдер арасында ғана қолданылуы мүмкін. | Гаага конвенциясына қатыспайтын немесе қатысушы еместігінен бір немесе екі ел арасында, немесе бір тарап екінші тараптың қосылуына қарсы болған жағдайда қолданылады. |
| Алу қиындығы | Орташа. Апостиль алу үшін құжат берілген елдің уәкілетті органыға жүгіну қажет. | Жоғары. Консулдық заңдастыру үшін құжат берілген елдің әртүрлі органдарына және консулдықтарға жүгіну қажет |
| Алдын ала растау | Қажет емес. | Қажет. Құжатты берген органнан алдын ала растау қажет. |
| Мақсат елінің консулдығында заңдастыру | Мақсат елінің консулдығына жүгіну қажет емес. | Заңдастырудың соңғы кезеңі әдетте құжат берілген елде мақсат елінің консулдығында өтеді. |
Чехиядан құжаттарды талап ету
Азаматтық хал актілері жоғалуы немесе зақымдануы, сондай-ақ құжаттардың өзекті көшірмелерін алу қажет болуы мүмкін. Мұндай жағдайда құжаттардың дубликаттарын сұрату қажет. Бұл рәсімде Чехиядан кеткен адамдар жиі қиындықтарға тап болады. Қызмет құжаттарды Чехиядан қашықтан сұратуға мүмкіндік береді және құжатты әлемнің кез келген нүктесіне курьер арқылы жеткізуді қамтиды.
Құжаттарды нотариалды аудару
Мемлекеттік органдар тек мемлекеттік тілде жасалған құжаттарды қабылдайды. Апостильмен расталған және шетел тілінде берілген құжаттарды қолдану үшін оларды аудару және аударманы нотариуспен куәландыру қажет. Құжаттарды нотариалды аудару қызметіне қазақ немесе орыс тілдеріне тапсырыс беруге болады.
Аудармаға апостиль қою қажет пе?
Бір елде берілген және басқа елде қолданылатын кез келген шетелдік құжат заңдастырылуы тиіс. Чехияда жасалып, апостиль қойылған құжаттың орыс тіліне аудармасы шетелдік құжат мәртебесінде қалады және оған апостиль қажет болады. Сондықтан көптеген органдар Чехиядан расталған аудармаларды қабылдамайды. Мұны болдырмау үшін аударманы құжат қолданылатын елде жасау ұсынылады.
